Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë
Një rend shoqëror dhe politik mund të përshkruhet si peizazh. Kjo është premisa mbi të cilën mbështeten imazhet e poetit dhe metaforat e filozofit e të njeriut të shtetit. Ekziston një frymë e vendit, një gjeni i tij, që e gjallëron peizazhin dhe e bën atë “të lirë”. Ekziston një shpirt i ligjeve, një grumbullim mënyrash të të qenit, mbi të cilat mbështetet forca e vërtetë e legjislacionit. Natyra frymëzon njërën dhe tjetrën, dhe secila mund të shndërrohet në metaforë të tjetrës.
— Jacques Rancière, Koha e Peizazhit
Duke shënuar rihapjen e Galerisë Kombëtare të Kosovës pas rinovimit të plotë dhe rikonfigurimit të hapësirave të saj ekspozuese, Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë përuron një fazë të re në zhvillimin publik dhe infrastrukturor të institucionit. Ekspozita përkon me themelimin e hapësirës së parë institucionale për ruajtjen e koleksionit, duke krijuar mundësi të reja për konservimin, studimin dhe riinterpretimin e tij.
Duke përshkuar një hark kohor nga vitet 1970 deri në ditët e sotme, ekspozita vë në dialog vepra nga koleksioni i përhershëm i GKK me një përzgjedhje praktikash bashkëkohore artistike, duke i bërë të dukshme mënyrat se si identiteti, kujtesa dhe përkatësia pohohen, por edhe vihen në pikëpyetje. Duke u nisur nga prania e theksuar e peizazhit në disa nga veprat më të hershme të koleksionit, ekspozita hapet më tej për të shqyrtuar mënyrat se si artistët, përgjatë brezave, kanë riformësuar marrëdhëniet me vendin në kontekstin e ngritjes së neoliberalizmit dhe ndryshimeve politike e shoqërore të Kosovës, nga periudha e pasluftës e deri më sot.
Gjatë periudhës kur Kosova kishte statusin e krahinës autonome brenda Jugosllavisë socialiste, shprehja politike ishte e kufizuar. Në këtë rrethanë, rikthimi i vazhdueshëm te fushat idilike, malet, fshatrat dhe viset rurale mbante brenda vetes një pohim të heshtur, por këmbëngulës, të pranisë. Brenda këtyre imazheve, peizazhi vepron si një sipërfaqe e koduar, përmes së cilës përkatësia merr formë politike.
Të vendosura në dialog me këto vepra historike, praktikat bashkëkohore e zgjerojnë këtë kuptim të peizazhit përtej paraqitjes së territorit. Ato i qasen hapësirës si një terren shoqëror dhe historik, të shenjuar nga lëvizja, fshirja dhe pasojat e pabarabarta të ndryshimeve politike. Të marra së bashku, këto vepra e paraqesin peizazhin jo si një gjeografi të mbyllur, por si një hapësirë ku historitë, kujtesa dhe marrëdhëniet me vendin mbeten të papërmbyllura.
Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë e merr titullin nga eseja e Ernst Bloch-ut, “Mosnjëkohësia dhe detyrimi ndaj dialektikës së saj”, ku ai shqyrton mënyrën se si kohësi të ndryshme historike bashkëjetojnë brenda asaj që duket si një e tashme e përbashkët. Këtu, koleksioni shfaqet si një konstelacion që i vendos rrëfimet e trashëguara në dialog kritik me rrethanat bashkëkohore. Së bashku, veprat e paraqesin të tashmen si të pabarabartë dhe të papërfunduar, të formësuar nga histori që nuk mbërrijnë njësoj tek të gjithë trupat, vendet apo brezat. Njëkohësisht, ato mbeten të hapura ndaj mundësive shoqërore dhe politike që ende nuk janë artikuluar plotësisht.
Ekspozita vijon edhe në hapësirën e re të ruajtjes së koleksionit të GKK, përmes një prezantimi të kuruar posaçërisht në dialog me veprat e ekspozuara në galeritë kryesore. E qasshme përmes vizitave të udhëhequra nga stafi, gjatë orareve të caktuara ose me rezervim paraprak, kjo pjesë përfshin vepra që do të lëvizin ndërmjet hapësirës së ruajtjes së koleksionit dhe sallave kryesore. Në këtë mënyrë, ekspozita thekson natyrën e përkohshme të prezantimeve të koleksionit, duke lejuar që marrëdhënie të ndryshme historike të bëhen të dukshme.
Artistët pjesëmarrës:
Adem Kastrati, Agim Çavdarbasha, Agim Rudi, Alban Muja, Alije Vokshi, Bedri Emra, Bora Baboçi, Brilant Milazimi, Budim Berisha, Doruntina Kastrati, Driant Zeneli, Driton Hajredini, Esat Valla, Ëngjëll Berisha, Fatmir Krypa, Feriha Rada, Gjelosh Gjokaj, Halil Muhaxhiri, Hamdi Bardhi, Hilmija Ćatović, Hyrije Krypa, Hysni Krasniqi, Ibrahim Ponosheci, Isa Alimusaj, Jakup Ferri, Kadrush Rama, Lala Meredith Vula, Masar Caka, Muslim Mulliqi, Nebih Muriqi, Nimon Lokaj, Petrit Halilaj, Rexhep Ferri, Rexhep Goçi, Rudina Xhaferi, Simon Shiroka, Sislej Xhafa, Tahir Emra, Valbona Zherka, Violeta Xhaferi, Vlada Radović, Xhevdet Xhafa dhe Zake Prelvukaj.
Në mbrëmjen e hapjes, DJ dhe producentja muzikore Oda Haliti do ta aktivizojë hapësirën e ekspozitës përmes një performance muzikore që u përgjigjet peizazheve të ekspozuara dhe e ndryshon përkohësisht marrëdhënien ndërmjet veprave dhe hapësirës.